piątek, 14 maja 2021

Brok: Kościół św. Andrzeja Apostoła

Pierwszy kościół w Broku stanął zapewne w XI wieku. Po nim wznoszono jeszcze kilka, również drewnianych. Budowę obecnego, w stylu renesansowym rozpoczęto w 1542 roku, a poświęcenia dokonano po osiemnastu latach, jest on murowany, z cegły, wewnątrz otynkowany, z dwiema bocznymi kaplicami, o wymiarach: długość – 5,5 m., szerokość -13 m., wysokość do sklepienia – 12 m.

W tamtych czasach wznoszenie ko­ściołów i uposażenie parafii należało do właścicieli gruntów, królów, książąt, szlachty i biskupów w swoich dobrach. Brok był w posiadaniu biskupów płockich. Dlatego aktualny kościół powstał staraniem biskupów Sa­muela Maciejewskiego i Andrzeja Noskowskiego.

Kościół zaprojektowany przez Jana z Wenecji, architekta biskupa Andrzeja Noskow­skiego, posiada przejrzysty i prosty układ. Przedłużeniem prostokątnej nawy jest prezbi­terium, prawie tej samej szerokości, zamknięte półkolistą absydą. Od strony północnej zaprojektowano niewielką zakrystię.

Kaplice nie są dziełem Jana z Wenecji. Północną dobudował przed 1612 rokiem brokowski proboszcz, ]akub Odrzywołek Kapusta, a południową oraz kruchtę z zachodu wzniesiono w drugiej połowie XIX wieku. Kościół kilkakrotnie restaurowano, m.in. po zniszczeniach w okresie najazdów szwedzkich i po II wojnie światowej.

Nawa kościoła posiada sklepienie tunelowe, a kaplica i zakrystia kolebkowo-krzyżowe. Nasadę sklepienia stanowi dekoracyjna siatka sztukatorska z motywem liści połączonych listwami. Chór muzyczny, wsparty na trzech półkoliście zamkniętych arkadach, wykonano w XVIII wieku. Z nawy do kaplic prowadzą niskie, szerokie przejścia. W południowych wnękach znajdują się smukłe otwory okienne, zamknięte półkoliście, w tynkowanych obramowaniach. W ścianach nawy i prezbiterium są okienka kuliste, w ścianie północnej i w zakrystii – szerokie otwory okienne.

Na zewnątrz bryłę kościoła otaczają dwuuskokowe skarpy. Szczyty nawy i prezbite­rium są uskokowe, o konturze zakreślonym odcinkami kół, wieloosiowe i w kilku stre­fach rozczłonkowane pilasterkami. Ściany zewnętrzne wieńczą fryzy z ozdobnie układa­nych cegieł. Okna posiadają z zewnątrz szerokie, profilowane obramowania. Dachy nad prezbiterium i nawami są dwuspadowe, rozdzielone wschodnim szczytem nawy, nad którym znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Podłużną apsydę nakrywa kopułka. Oto­czenie kościoła jest obwiedzione murem z kamienia. W 1997 roku dach pokryto mie­dzianą blachą.

Msze Święte:
Niedziela: 8:30, 10:30, 12:00, 18:00
Dni Powszednie: 7:00, 17:00


Nasi partnerzy